Nga: Julia Hotz / BBC
Përkthimi: Telegrafi.com
Nga ndihma për njerëzit që përballen me çrregullime të lidhura me moshën, deri te ndryshimi i perceptimit tonë ndaj dhimbjes fizike, ndikimi i muzikës në trup jehon me një zë të lartë.
Çdo të premte në mëngjes, në një klasë të mbushur me diell në Limerik të Irlandës, Cathy McGlynn dhe Ann Blake, dy terapiste muzike, përshëndesin një grup këngëtarësh të ulur në rreth. Pasi i udhëheqin në ushtrime vokale, shtrirje dhe improvizime, McGlynn merr kitarën dhe nis të luajë You Are My Sunshine.
Por, ky nuk është një kor i zakonshëm, sepse pjesëmarrësit kanë një gjë të përbashkët: diagnozë të Parkinsonit – të tyre ose të një të dashuri/e.
“Këngëtarët vijnë me shumë gjëra të ndryshme. Dikush mund të ketë dridhje, dikush tjetër vështirësi në frymëmarrje. Për disa të tjerë janë problemet vokale”, thotë McGlynn për korin me emrin e duhur Parkinsongs.
Ndërsa muzika lidhet me një gamë të gjerë përfitimesh shëndetësore, mënyra se si ajo ndryshon trurin mund të jetë veçanërisht e dobishme.
“Angazhimi i përjetshëm me praktikën muzikore, dhe me muzikën në përgjithësi, jo vetëm që mund të përmirësojë funksionin neurologjik”, thotë Larry Sherman, profesor i neuroshkencës në Universitetin e Shkencave të Shëndetit në Oregon dhe autor i librit Çdo tru ka nevojë për muzikë [Every Brain Needs Music]. “[Ajo] mund të sigurojë një rezervë më të madhe qelizash dhe sinapsesh të cilat, nga ana tjetër, mund të vonojnë shfaqjen e sëmundjeve neurologjike të lidhura me moshën”.
Kërkimet e mbështesin këtë pretendim; jo vetëm që angazhimi me muzikën duket se ul rrezikun e disa çrregullimeve të lidhura me moshën, por ai mund të jetë i fuqishëm edhe për njerëzit që tashmë jetojnë me to.
Te personat me Parkinson, studimet kanë treguar se ndërhyrjet me këndim mund të përmirësojnë intensitetin dhe frekuencën vokale, si dhe cilësinë e jetës në lidhje me zërin. Studime të tjera tregojnë se ndërhyrjet më të gjera të bazuara në muzikë mund të ndihmojnë në lehtësimin e simptomave motorike.
McGlynn drejton gjithashtu një kor për persona që vuajnë nga demenca dhe rënia e funksionit të trurit që ajo sjell. Këtu, kërkimet sugjerojnë se ndërhyrjet muzikore mund të përmirësojnë funksionimin kognitiv dhe kujtesën episodike, si aftësinë për të rikujtuar emra, fytyra dhe histori.
Grace Meadows, terapiste muzike dhe drejtuese e organizatës londineze Music Minds Matter, ka përjetuar nga afër se sa thellësisht shëruese mund të jetë muzika për njerëzit me demencë: “Ishte hera e parë që kujdestarët e kishin parë të lëvizte pa ndihmë”, kujton ajo një grua me demencë, e cila gjatë një performance muzikore u ngrit papritur nga karrigia dhe filloi të kërcente. “Ata filluan të pyesnin: ‘Çfarë muzike tjetër i pëlqen? Çfarë tjetër mund ta ngrejë nga karrigia’”?
Si e ndihmon muzika trurin
Mekanizmat përmes të cilëve funksionon terapia me muzikë, nuk janë plotësisht të qarta dhe mund të ndryshojnë sipas diagnozës.
Për personat me demencë, kërkimet sugjerojnë se ndërhyrjet muzikore mund të përmirësojnë funksionimin kognitiv dhe se kujtesa muzikore kodifikohet në zona të trurit që mbeten të ruajtura edhe gjatë Alzhimerit. Megjithatë, një rishikim i studimeve mbi pacientët me Parkinson nuk gjeti prova për përmirësim kognitiv.
Një arsye për këto rezultate të ndryshme mund të lidhet me patologjitë unike të sëmundjeve të ndryshme të lidhura me moshën, shpjegon Sherman. “Shumëçka nga terapia muzikore, për sëmundjen e Parkinsonit, synon të ndihmojë funksionin motorik, përfshirë problemet vokale, kështu që nëse terapitë e dizajnuara për të ndihmuar kognicionin fillojnë vonë në sëmundje, kur rënia kognitive bëhet e dukshme, atëherë mund të jetë tepër vonë”.
Megjithatë, edhe te njerëzit pa diagnozë, veprimi afatgjatë i interpretimit ose këndimit muzikor është treguar se promovon një neuroplasticitet më të madh (ku truri krijon lidhje të reja nervore) dhe lidhje strukturore (rrjetëzimin e tij fizik) në shkallë më të gjerë. Sherman thotë se këto atribute janë veçanërisht të vlefshme ndërsa plakemi, pasi ndryshimet e lidhura me moshën mund të ulin funksionin tonë kognitiv.
Angazhimi me muzikën mund të zbusë ndikimin e ndryshimeve të lidhura me moshën, thotë ai, edhe kur këto ndryshime janë ekstreme. “Përvoja muzikore përfshin një territor shumë të gjerë në trurin tonë, kështu që edhe njerëzit që bëhen joverbalë ende kanë qarkun e nevojshëm për të reaguar ndaj muzikës”, shpjegon ai.
Përsëritje, përsëritje: Si mund ta shfrytëzojë trupi, fuqinë e muzikës